Hộ kinh doanh cá thể dịch vụ ăn uống là mô hình phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh ngành F&B dự kiến đạt 350 tỷ USD vào năm 2026. Với Nghị định 70/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/6/2025), việc tuân thủ các quy định pháp lý về đăng ký kinh doanh, an toàn thực phẩm, thuế và hóa đơn điện tử trở thành yêu cầu bắt buộc. Để hiểu và kinh doanh tuân thủ quy định pháp luật, chủ nhà hàng, quán ăn cũng cần cập nhật những thông tin mới nhất về hoạt động đăng ký hộ kinh doanh cá thể
1. Hộ kinh doanh cá thể dịch vụ ăn uống là gì?
Hộ kinh doanh cá thể dịch vụ ăn uống là mô hình kinh doanh do một cá nhân hoặc nhóm cá nhân (hộ gia đình) đứng tên, chịu trách nhiệm vô hạn, hoạt động trong lĩnh vực cung cấp đồ ăn, thức uống như quán ăn, nhà hàng, quán cà phê, trà sữa. Theo Nghị định 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh được định nghĩa là đơn vị kinh doanh quy mô nhỏ, không có tư cách pháp nhân, phù hợp với các cá nhân muốn khởi nghiệp trong ngành F&B
Đặc điểm nhận diện:
- Quy mô nhỏ: Thường dưới 10 lao động, không có chi nhánh hay văn phòng đại diện
- Đăng ký đơn giản: Nộp hồ sơ tại UBND cấp quận/huyện
- Chịu trách nhiệm vô hạn: Chủ hộ chịu trách nhiệm toàn bộ nợ và nghĩa vụ tài chính
- Lĩnh vực phổ biến: Quán ăn, quán cà phê, trà sữa, xe đẩy lưu động, dịch vụ ăn uống tại nhà
Hộ kinh doanh cá thể là một mô hình được sử dụng khá phổ biến, lợi thế của việc kinh doanh cá thể mang lại vô cùng to lớn. Các hộ kinh doanh có thể thay đổi nhanh chóng về quy mô, chất lượng… nhằm nhanh chóng tiếp cận với khách hàng, thúc đẩy phát triển các sản phẩm mới phù hợp hơn trong tương lai. Đặc điểm của mô hình này giúp chủ kinh doanh có thể tiết kiệm được nhiều nguồn chi tiêu. Ví dụ như việc đi lại, lao động, địa điểm kinh doanh… Ngoài ra, vận hành hộ kinh doanh cá thể có thể giảm số thuế mà bạn phải chi trả để bù đắp các chi phí kinh doanh và phí đầu tư khác.
1.2. So sánh hộ kinh doanh và công ty trong lĩnh vực ăn uống
Ưu nhược điểm:
| Tiêu chí | Hộ kinh doanh cá thể | Công Ty (TNHHS/TNHH/CTCP) |
| Ưu điểm | – Thủ tục đơn giản, chi phí thấp – Linh hoạt trong quản lý – Phù hợp quy mô nhỏ |
– Tư cách pháp nhân, chịu trách nhiệm hữu hạn – Dễ mở rộng quy mô – Thu hút vốn đầu tư |
| Nhược điểm | – Không có tư cách pháp nhân – Rủi ro tài chính cao – Hạn chế mở rộng |
– Thủ tục phức tạp – Chi phí thành lập và vận hành cao – Yêu cầu sổ sách kế toán đầy đủ |
Trường hợp nào nên chọn?
- Chọn hộ kinh doanh: Phù hợp với quán ăn nhỏ, quán cà phê, xe đẩy thức ăn, doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm, hoặc cá nhân mới khởi nghiệp muốn tiết kiệm chi phí.
- Chọn công ty: Thích hợp khi có kế hoạch mở chuỗi, hợp tác với đối tác lớn, hoặc doanh thu trên 10 tỷ đồng/năm
2. Những đối tượng được đăng ký hộ kinh doanh cá thể
Những điều kiện về đối tượng đăng ký hộ kinh doanh cá thể được quy định cụ thể tại Điều 67 Nghị định số 78/2015/NĐ-CP ngày 14/9/2015 về Đăng ký doanh nghiệp:
- Đối tượng được đăng ký là công dân Việt Nam đã đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự;
- Các cá nhân hay hộ gia đình có quyền thành lập hộ kinh doanh và có nghĩa vụ đăng ký hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật;
- Cá nhân hoặc hộ gia đình chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh cá thể duy nhất trong phạm vi toàn quốc, nhưng được quyền góp vốn, mua cổ phần trong doanh nghiệp khác.
- Cá nhân đã thành lập và tham gia vào góp vốn để thành lập hộ kinh doanh cá thể không được đồng thời là chủ của doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh của công ty hợp danh. Một trường hợp loại trừ là trường hợp được sự nhất trí của các thành viên hợp danh còn lại.
Đối với trường hợp đăng ký hộ kinh doanh cá thể, chủ hộ kinh doanh đồng thời là người quyết định các vấn đề liên quan như: thực hiện đăng ký kinh doanh, quyết định mọi hoạt động kinh doanh, hoặc chấm dứt sự tồn tại của chủ hộ kinh doanh, sang tên hộ kinh doanh…
Các cá nhân, hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối, bán hàng rong, kinh doanh lưu động, thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp không cần phải đăng ký hộ kinh doanh.
3. Quy định pháp lý khi mở hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống
3.1. Căn cứ pháp lý liên quan
- Luật Doanh nghiệp 2020 và Nghị định 01/2021/NĐ-CP: Quy định về đăng ký hộ kinh doanh.
- Luật An Toàn Thực Phẩm 2010: Yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm
- Luật Quản Lý Thuế 2019 và Nghị định 70/2025/NĐ-CP: Quy định về thuế và hóa đơn điện tử
- Thông tư 40/2021/TT-BTC: Hướng dẫn về thuế GTGT, TNCN cho hộ kinh doanh.
- Nghị định 174/2025/NĐ-CP: Giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% từ 01/7/2025 đến 31/12/2026
3.2. Điều kiện kinh doanh dịch vụ ăn uống
Về Địa Điểm, Cơ Sở Vật Chất:
- Địa điểm kinh doanh cố định, không nằm trong khu vực cấm (Nghị định 01/2021/NĐ-CP).
- Cơ sở vật chất sạch sẽ, đảm bảo thông thoáng, không bị ngập úng.
Về An Toàn Vệ Sinh Thực Phẩm
- Nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, hóa đơn chứng từ đầy đủ.
- Khu vực chế biến tách biệt với khu vực ăn uống.
- Nhân viên được khám sức khỏe định kỳ, tập huấn kiến thức ATTP (luatvietan.vn).
Về Giấy Tờ Pháp Lý Và Chứng Chỉ Hành Nghề
- Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
- Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm (ATTP) nếu thuộc diện bắt buộc.
- Không yêu cầu chứng chỉ hành nghề nấu ăn, nhưng cần chứng chỉ tập huấn ATTP.
3.3. Mã ngành nghề kinh doanh dịch vụ ăn uống
Theo Quyết định 27/2018/QĐ-TTg, các mã ngành phổ biến bao gồm:
- 5610: Nhà hàng và dịch vụ ăn uống lưu động (quán ăn, nhà hàng, xe đẩy).
- 5630: Dịch vụ đồ uống (quán cà phê, trà sữa, quầy bar).
- 5629: Dịch vụ ăn uống khác (catering, tiệc tại nhà).
>> Thủ tục đăng ký bản quyền nhãn hiệu cho mô hình F&B <<
4. Thủ tục cần có để chủ nhà hàng đăng ký hộ kinh doanh cá thể
4.1. Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh cá thể cho chủ nhà hàng
|
Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh cá thể bao gồm các giấy tờ:
|
4.2. Nơi giải quyết đăng ký kinh doanh theo hộ kinh doanh cá thể:
Các thủ tục được giải quyết tại Phòng Kinh tế của Uỷ ban Nhân dân quận, huyện hoặc có thể đăng ký online tại trang dịch vụ công của Sở kế hoạch và Đầu tư phát triển tỉnh/thành phố.
4.3. Thời gian cơ quan chức năng tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đăng ký
Chủ hộ kinh doanh được cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện trao Biên nhận và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh. Trường hợp hồ sơ không hợp lệ, trong vòng 3 ngày kể từ thời gian tiếp nhận hồ sơ, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện phải thông báo đến người nộp hồ sơ hay chủ hộ kinh doanh lý do từ chối hay yêu cầu sửa đổi và bổ sung hồ sơ nếu có.
Nếu sau 3 ngày tính từ ngày tiếp nhận hồ sơ, chủ kinh doanh không nhận được Giấy đăng ký kinh doanh hoặc thông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ, thì người nộp hồ sơ hay chủ kinh doanh có quyền viết đơn tố cáo hay khiếu nại cơ quan đăng ký theo quy định của pháp luật.
4. Những lưu ý cần nhớ khi kinh doanh hộ cá thể
4.1. Về địa điểm đăng ký kinh doanh
Địa điểm kinh doanh của hộ kinh doanh cá thể là nơi để hộ kinh doanh thực hiện các hoạt động kinh doanh. Chủ hộ kinh doanh phải chọn ra một địa điểm để đăng ký trụ sở kinh doanh và thông báo cho Cơ quan quản lý thuế, quản lý thị trường đối với các địa điểm kinh doanh còn lại.
Với các trường hợp có địa điểm kinh doanh là nhà thuê, nhà mượn, cần đến các cơ quan thực hiện việc đăng ký kinh doanh. Các cơ quan như UBND quận huyện để xác minh địa chỉ này đã đăng ký hộ kinh doanh hay đã giải thể hộ kinh doanh cũ hay chưa để yêu cầu UBND giải thể hộ kinh doanh đó. Địa điểm đăng ký kinh doanh tuyệt đối không được là khu dân cư hay là các địa điểm nằm trong khu quy hoạch của nhà nước.
4.2. Số lượng lao động tối đa của một hộ kinh doanh cá thể
Một hộ kinh doanh cá thể sẽ chỉ được phép sử dụng tối đa 9 lao động. Nếu hộ sử dụng quá 9 lao động bắt buộc phải chuyển sang hình thức kinh doanh theo doanh nghiệp. Nếu không chuyển đổi, hộ kinh doanh đó sẽ bị các cơ quan hành chính xử phạt theo quy định của pháp luật.
4.3. Những ngành nghề F&B mà hộ kinh doanh cá thể được kinh doanh theo quy định
Hộ kinh doanh phải ghi rõ ngành, nghề kinh doanh trên Giấy đề nghị xác nhận kinh doanh. Các hộ kinh doanh được quyền kinh doanh ngành, nghề có đủ điều kiện kinh doanh theo quy định của pháp luật và phải được đảm bảo trong suốt quá trình kinh doanh. Các hộ kinh doanh cá thể kinh doanh dịch vụ F&B là kinh doanh trong lĩnh vực ẩm thực, nhà hàng, ăn uống, giải khát…
Ta thường hay bắt gặp những hộ kinh doanh cá thể kinh doanh độc lập các nhà hàng, quán Bar, quán nước, quán ăn, pub… với quy mô và số lượng lao động theo quy định. Trường hợp không đáp ứng đủ điều kiện kinh doanh, cơ quan đăng ký cấp huyện sẽ ra thông báo ngừng kinh doanh các ngành, nghề có điều kiện. Đồng thời các cơ quan có thẩm quyền sẽ xử lý theo quy định của pháp luật.
4.4. Giải pháp phần mềm hỗ trợ cho hộ kinh doanh
- MISA CukCuk: Quản lý doanh thu, chi phí, xuất hóa đơn điện tử, tự động kê khai thuế (cukcuk.vn)
- iPOS: Tích hợp máy POS, báo cáo doanh thu theo thời gian thực, phù hợp với quán ăn
- KiotViet: Hỗ trợ quản lý đa kênh (offline, GrabFood, ShopeeFood)
Lợi ích: Tự động hóa quy trình, giảm sai sót, tiết kiệm chi phí vận hành (2-5 triệu VNĐ/năm).
- Kết nối dữ liệu giữa phần mềm quản lý bán hàng MISA CukCuk với phần mềm kế toán, phần mềm hóa đơn điện tử. Dễ dàng theo dõi, chỉnh sửa.
- Gửi hóa đơn điện tử cho thực khách trong vòng 5s
- Đáp ứng đầy đủ mọi thông tư, nghị định hiện hành
- Tra cứu hóa đơn nhanh chóng, dễ dàng, tiện lợi
- Đảm bảo tính an toàn và bảo mật khi phát hành hóa đơn
- Cung cấp các mẫu hóa đơn theo quy định của cơ quan Thuế
Doanh nghiệp, đơn vị, hộ kinh doanh quan tâm phần mềm MISA CukCuk & có nhu cầu dùng thử MIỄN PHÍ đầy đủ tính năng xuất hóa đơn điện tử chho nhà hàng, quán ăn, vui lòng đăng ký tại đây:
5. Các câu hỏi thường gặp
1. Có thể mở nhiều điểm bán dưới 1 hộ kinh doanh không?
- Không, mỗi hộ kinh doanh chỉ được đăng ký một địa điểm kinh doanh cố định. Nếu muốn mở thêm, cần đăng ký hộ kinh doanh mới (Nghị định 01/2021/NĐ-CP).
2. Có bắt buộc dùng sổ sách kế toán không?
- Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán không bắt buộc lập sổ sách kế toán (Thông tư 88/2021/TT-BTC).
- Hộ nộp thuế theo phương pháp kê khai phải lập sổ sách kế toán đơn giản, lưu trữ hóa đơn, chứng từ
3. Có cần bằng cấp, chứng chỉ để mở hộ kinh doanh ăn uống không?
- Không yêu cầu bằng cấp chuyên môn, nhưng cần chứng chỉ tập huấn ATTP
4. Có được kinh doanh tại nhà không?
- Có, nếu đảm bảo điều kiện ATTP và không nằm trong khu vực cấm kinh doanh (Luật An Toàn Thực Phẩm 2010).
5. Có thể ủy quyền người khác đứng tên hộ kinh doanh không?
- Có, nhưng cần giấy ủy quyền hợp lệ và thông báo với cơ quan đăng ký
6. Hộ kinh doanh ăn uống có được thuê người lao động không?
- Có, tối đa 9 lao động, không cần ký hợp đồng lao động nếu thuê ngắn hạn (Nghị định 01/2021/NĐ-CP).
6. Tạm kết
Việc đăng ký kinh doanh hộ cá thể là vừa là nghĩa vụ lại mang đến cho những chủ nhà hàng kinh doanh nhỏ lẻ sự tiết kiệm chi phí. Chủ nhà hàng hãy đăng ký thủ tục ngay tránh trường hợp bị phạt nặng khi cơ quan chức năng kiểm tra. MISA CukCuk hy vọng với những lưu ý về thủ tục đăng ký, chủ nhà hàng có thể chuẩn bị được hồ sơ tốt nhất để làm thủ tục nhanh chóng.











